Vì Sao Pickleball đang Dần Chinh Phục Tôi

Tôi từng hoài nghi về pickleball – Nhưng giờ thì khác.

Trong hai tháng vừa qua, tôi đã dành rất nhiều thời gian trên sân pickleball. Trung bình tôi chơi từ ba đến năm ngày mỗi tuần. Khi chơi các trận pick-up (trận đấu ngẫu nhiên, không xếp lịch trước), tôi có thể ở lại sân đến ba tiếng. Còn khi chơi các trận đã được lên lịch, tôi sẽ đánh khoảng hai tiếng và có thể nán lại thêm nửa tiếng nữa – tùy thuộc vào diễn biến trận đấu và bầu không khí chung (nhìn vào ngôn ngữ cơ thể của nhóm người chơi cùng là biết).

Mục lục

Rõ ràng, tôi đã trải qua một quá trình chuyển mình.

Mức độ bạn muốn cải thiện kỹ năng trong pickleball phụ thuộc vào vài yếu tố:

Thời gian bạn dành trên sân
Cách bạn chơi
Bạn chơi cùng ai
Mức độ đa dạng trong lối chơi và đối thủ

Bạn có thể chơi cả ngàn giờ, nhưng nếu cứ lặp đi lặp lại những sai lầm cũ, bạn sẽ nhanh chóng chạm trần. Đa phần người chơi khi bắt đầu tiến lên trong bảng xếp hạng đều sẽ trải qua những giai đoạn nghi ngờ bản thân. Điều đó hoàn toàn bình thường – và thực tế, đó là một phần không thể thiếu trong quá trình phát triển.

Có những ngày tôi chỉ muốn ném cây vợt vào thùng rác vì cảm thấy mình không đạt được kết quả mong muốn (nghe thật trẻ con và nực cười, tôi biết). Nhưng lạ thay, đó lại là những ngày có giá trị – vì chúng buộc bạn phải đối diện với chính mình, nhìn lại quá trình tập luyện và đánh giá lại bản thân một cách trung thực.

Cách bạn “xử lý” trận đấu mới là vấn đề cốt lõi

Chín trên mười lần, vấn đề không nằm ở kỹ năng, mà nằm ở cách bạn “xử lý” trận đấu – tức là cách bạn tư duy và tiếp cận cuộc chơi.

Thông thường, những người chơi chỉ tìm kiếm sự khẳng định qua việc thắng hay thua – lại chính là những người thua cuộc về lâu dài.
Họ thất bại vì tầm nhìn hạn hẹp. Họ chỉ nhìn thấy hôm nay, mà không nhìn thấy ngày mai.

Họ không xem pickleball như một hành trình dài hơi – mà là một chuỗi thắng-thua ngắn hạn. Và đáng nói hơn, họ cũng nhìn cuộc sống theo cách tương tự: đơn chiều, thiển cận và vội vã.

Học cách chấp nhận thất bại là một phần cực kỳ quan trọng trong quá trình phát triển.
Cả trong thể thao lẫn cuộc sống. Chính nhờ đó mà ta mới tiến bộ.

(Ghi chú nhỏ): Việc tôi xuất thân từ bộ môn cầu lông mang lại cho tôi một số lợi thế mà người chơi phổ thông không có được.
Tôi có nhiều người chơi trình độ cao để chọn làm đối thủ tập luyện. Tôi có thể chơi các trận ở level 4.0–4.5, rồi sau đó đánh với những người ở level 4.5 đến 5.5.
Nhờ vậy, quá trình học hỏi và phát triển kỹ năng diễn ra nhanh hơn nhiều.

Những gì tôi có thể “lách luật” khi chơi ở trình độ 4.0 hoặc 4.5 – thì hoàn toàn không còn hiệu quả khi đối mặt với các tay vợt 5.0.
Trình độ càng cao, yêu cầu kỹ thuật và chiến thuật càng khắt khe – và bạn buộc phải thích nghi nếu muốn theo kịp.

Speed-ups – bạn phải cải thiện khoản này.

Không còn cách nào khác. Những pha tăng tốc (speed-up) phải được nâng cấp nếu bạn muốn tiến xa hơn.

Kitchen rallies – phải nhanh hơn, mạnh hơn.
Trong những pha đôi công ở khu vực kitchen, bạn cần những cú đánh có lực để đẩy đối thủ lùi lại, chứ không phải những pha đẩy nhẹ nhàng không tạo được áp lực. Đừng đánh kiểu “bump” không có giá trị. Hãy chủ động chiếm thế thượng phong.

Góc đánh – mình đã nói điều này trước khi bắt đầu chơi nghiêm túc:
Vùng giữa sân (khoảng giữa baseline và NVZ) là vàng ròng – là khu vực có thể tạo ra nhiều góc đánh cực nguy hiểm.
Đánh góc khi đang đứng sát kitchen dễ bị phản ATP (Around The Post), nhưng nếu bạn đánh góc từ giữa sân ra đường biên, bạn sẽ mở được không gian tấn công cực kỳ hiệu quả.

Topspin vs Slice khi volley – cả hai đều cần thiết.
Topspin volley thì dễ bị đối phương trả về khu vực kitchen để reset, nhưng trong một số tình huống thì vẫn cần.
Nhưng nếu bạn thêm một chút “cut” (tức là slice nhẹ) vào cú volley, đối thủ sẽ rất khó reset.
Tùy thuộc vào đối thủ – có người quen đối phó với topspin, có người quen với slice. Hãy cho họ thứ họ muốn, rồi bất ngờ đổi bài (switcheroo).
Đó là cách khiến họ loạng choạng.

Muốn làm được điều đó – phải luyện tập (drill).

Bắt đầu với các tổ hợp cơ bản:

Top-top-cut
Top-cut-top
Top-top-top
…v.v.

Mình khuyên bạn nên master các combo 2–3 bóng với thay đổi nhịp độ nếu bạn chơi dưới mức 5.0.
Ở trình 3.0–4.0, chỉ cần đổi tốc độ trong 2 bóng là đủ làm đối thủ rối.
Nhưng từ 4.0–4.5 trở lên, họ bắt đầu quen với những nhịp đổi đơn giản – lúc này, bạn cần phải đánh các combo 3 bóng để tạo khác biệt.

Cuối cùng, tất cả quay lại một vấn đề: Cách bạn tập luyện.
Từ level 4.0 trở lên, người chơi bắt đầu tập luyện theo kiểu tennis – lặp đi lặp lại một kỹ thuật nhất định.

Nhưng đây là điểm nghẽn:
Phần lớn người chơi không nhận ra điều này, và vì thế họ không bao giờ vượt được ngưỡng 4.5.

Giai đoạn tiếp theo của tập luyện phải là: FLIPS.
Tức là luyện các chuỗi đổi hướng tấn công:

Đánh speed-up từ phải sang trái
Trái sang phải
Phải – phải – trái
Trái – trái – phải

Và phải luyện thêm bài 2 đánh 1 (Two vs One) – cực kỳ cần thiết. Những bài này giúp bạn tăng tốc độ xử lý trong speed-up, và nâng level lên một cách đáng kể.

Xem thêm: Các cây vợt Pickleball Joola đêm lại cho bạn cảm giác chơi tốt nhất

Các bài tập 1 đấu 1 cũng ổn, nhưng hiệu quả có giới hạn.

Cẩn thận với “muscle memory” (ghi nhớ cơ bắp) – vì nó là con dao hai lưỡi.
Nếu bạn cứ tập đi tập lại một kỹ thuật quá nhiều, cơ thể sẽ “lập trình cứng” theo cách đó – và chính điều này sẽ hạn chế khả năng thích nghi trong thi đấu thực tế.

Khi bạn đã nắm vững một kỹ thuật và biết nó có hiệu quả ở nhiều cấp độ, đã đến lúc làm mới bản thân bằng một yếu tố mới.
Với một số người, đó là thêm slice. Với người khác, đó là topspin.

Cá nhân tôi thì muốn cải thiện thêm các biến thể của “dippers” – những cú đánh xoáy mạnh đưa bóng cắm xuống cuối sân đối thủ.

Khi tôi chuẩn bị cho một cú drive, tôi sẽ luyện tập cách giấu ý đồ:
Đó có thể là một cú drive, một cú cut, hoặc một cú dipper.
Mục tiêu là khiến đối phương không đoán được điều gì sắp xảy ra.

Tôi đang bắt đầu xây dựng một chiến lược điểm số cơ bản để triển khai trong các trận đấu.
Nếu bạn chơi theo format tới 11 điểm, hãy chia trận ra thành các mốc 4 điểm.
Ví dụ:

Khi trận đấu bắt đầu → Đặt ra kế hoạch cơ bản cho tới khi một người chạm mốc 4 điểm.
Khi có người chạm 4 điểm → Dừng lại, đánh giá lại chiến thuật. Có thể điều chỉnh hoặc giữ nguyên, tuỳ tình hình.
Khi ai đó chạm mốc 8 điểm → Lập tức đánh giá lại thêm lần nữa trước khi quá muộn để xoay chuyển tình thế.

Một bài tập crossover từ tennis mà tôi thấy cực kỳ hiệu quả:
Volley – volley – overhead rally, tất cả đều ở tốc độ thi đấu thật.
Bài tập này giúp rèn luyện transition volley – tức là những cú volley trung gian khi bạn di chuyển từ baseline lên kitchen.

Bài này có nhiều biến thể, và bạn nên củng cố nó bằng việc chơi các pha điểm thật.
Skinny singles (đánh đơn nửa sân) chỉ giúp được một phần thôi.
Khi một người chơi được tập trung hoàn toàn vào giai đoạn chuyển tiếp, quá trình cải thiện sẽ diễn ra nhanh hơn rất nhiều.

Xem thêm: Các đôi giày Pickleball giúp bạn di chuyển tốt hơn trong tập luyện cũng như thi đấu

Những suy nghĩ cuối cùng

Tôi không thể nào tập tennis liền tù tì 4 tiếng đồng hồ – mà tôi cũng không muốn làm thế.
Tennis phù hợp nhất khi tập luyện 2 tiếng buổi sáng và 2 tiếng buổi chiều. Bạn sẽ chạm đến ngưỡng bão hoà – nơi mà cơ thể và tâm trí không tiếp thu thêm được nữa.

Nhưng với pickleball, tôi có thể chơi liền 4 tiếng không vấn đề gì – vì quả bóng hầu như không có trọng lượng, và lực tác động lên paddle nhẹ hơn nhiều so với tennis, nơi bạn phải xử lý cây vợt nặng hơn và phải chịu swing weight lớn mỗi lần đánh bóng.

Trong một xã hội mà nhịp sống ngày càng nhanh – phần lớn do sự giảm tập trung vì mạng xã hội – pickleball phát triển là điều dễ hiểu.
Vấn đề của tennis là các tổ chức quản lý đang cố bắt chước pickle – điều mà sẽ không bao giờ hiệu quả – bằng cách rút ngắn trận đấu, bỏ luật advantage… Điều này thực ra đang làm giảm số lượng người chơi giải.
Thay vì thế, điều tennis cần làm là biến nó thành môn thể thao vui hơn.

Ví dụ như:

Tổ chức các giải đấu theo thể thức Dingles:
Dingles là trò chơi 2 đánh 2, nhưng bắt đầu bằng 2 điểm đơn (thường đánh chéo sân), đến khi có người đánh hỏng thì chuyển thành đánh đôi full court. Vừa có yếu tố cá nhân, vừa có teamwork.
Tăng cường các giải đấu mang tính đội cho lứa trẻ:
Ví dụ, bạn đến giải cùng một người đồng đội. Bạn đánh trận đơn 1, người kia đánh đơn 2, sau đó cả hai cùng đánh đôi.
Tính chiến thuật và tinh thần đồng đội cao hơn hẳn.
Tổ chức các trận “blind duals” chia đội ngẫu nhiên giống hệ đại học Mỹ:
Chia thành các team 6 người. Top 6 đấu với nhau, nhóm 2 tiếp theo đấu với nhau… Tổ chức tiệc social trước khi giải bắt đầu, rút thăm chia đội – vừa vui, vừa kết nối – thứ mà tennis hiện đang thiếu trầm trọng.
Tổ chức giải đấu chỉ chơi groundstroke game:
Ai kiểm soát baseline tốt sẽ vượt lên. Không có phát bóng – chỉ tập trung vào rally. Cực kỳ hấp dẫn nếu được triển khai đúng cách.

Tennis có rất nhiều thứ có thể làm, nhưng họ sẽ không làm – vì “you can’t teach old dogs new tricks”.
Cách suy nghĩ của họ đang bị bó buộc bởi chính những điều cũ kỹ. Phần lớn huấn luyện viên tennis và những người điều hành không thể nghĩ ngoài chiếc hộp.

Nếu tennis không tìm ra cách làm mới bản thân và thêm yếu tố giải trí, thì nó sẽ dần dần chết mòn.

Pickleball có thứ mà tennis đang thiếu – đó là tinh thần cộng đồng.
Không khí vừa cạnh tranh, vừa vui vẻ. Tennis dạy tôi sự tập trung cá nhân, kiểu “tôi là số 1”.
Pickle thì lại mang vibe như chơi ở sân sau nhà với bạn bè – dễ tiếp cận và thân thiện.
(Câu hỏi đặt ra là: Khi ngày càng nhiều tay vợt tennis đổ sang, vibe đó có còn không?)

Sự khác biệt lớn nhất giữa pickle và tennis là ở khả năng tiếp cận.
Pickleball mở cửa cho rất nhiều người từ nhiều tầng lớp khác nhau – điều này, như mọi thứ khác, có mặt tốt và mặt xấu.
Nhưng ở thời điểm hiện tại, đa phần là tốt.

Xem thêm: 3 Yếu Tố Cốt Lõi Để Đánh Topspin Trong Pickleball